SAĞLIKLI ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ
Sürdürülebilir iş sağlığı ve güvenliği sistemlerinin oluşturulabilmesi için öncelikle bireylerde konunun içselleştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışmalar incelendiğinde iş sağlığı ve güvenliği kültürü oluşturmak için yapılan çalışmalar karşımıza çıkmaktadır. Bireylerde iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması için öncelikle sağlıklı yaşam kültürünün oluşturulması gerekmektedir. Belirli bir yaşa gelmiş bireylerde davranış değişikliği aylar, yıllar almaktadır ve bazen kesin bir sonuç elde edilememektedir. Bireylerde davranış değiştirme süreci yerine davranış oluşturulması gerekmektedir. Bu ise ancak çocukluk yaşından başlayacak eğitimler ile mümkün olacaktır.
Bireyin diğer yaşam alanlarını göz önünde bulundurmaksızın güvenlik kavramını sadece işyeri sınırlarına sıkıştırdığımızda ve salt teknik (mühendislik) yaklaşımlarla halletmeye çalıştığımızda hiçbir zaman sağlıklı çalışma kültürü oluşmayacak ve konu içselleşmeyecektir.
Henüz ülkemizde konuşulmayan bir kavram olan halk güvenliği kavramını gerekli alt yapı çalışması yapılarak hayata geçirilmeli ve iş sağlığı ve güvenliği kavramını diğer disiplinleri göz ardı etmeden anlamaya çalışmalıyız.
İş kazalarının gerçekleşmesine sebep olan kök nedenler araştırıldığında büyük oranda karşımıza güvensiz davranışlar çıkmaktadır. Güvensiz davranışları güvenli davranışlara dönüştürebilmek için başvurulan yegane yöntem eğitimdir. Prensip olarak doğru olan bu yöntem içerikte doğru temele oturtulmadığında başarı sağlanamamaktadır.
Bir toplumda sağlıklı yaşam kültürü oluşturulması için yapılan çalışmalar doğrudan sağlıklı çalışma kültürünün oluşmasına da yardımcı olacaktır. Sağlıklı yaşam kültürünün oluşturulamadığı bir toplumda sağlıklı çalışma kültürünü oluşturmakta bu durumda imkânsız olacaktır.
Ülkemizdeki iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için, mevzuat bulunmaktadır. Ancak yapılan bu düzenlemelerin çok fazla başarıya ulaşamadığı meydana gelen iş kazası istatistiklerinden ve istatistiklerde görülmeyen meslek hastalıklarından anlaşılmaktadır. Bu durum, sorunun yalnızca yasal düzenleme veya sadece teknik konuların ele alınmasından dolayı değil. Bu konu ile ilgili kanaatim sorunun büyük bir kısmının ülkemizdeki eğitim sisteminden kaynaklandığıdır.
Ülkemizde yapılan bir diğer yanlış ise iş sağlığı ve güvenliğinin başarısının sadece iş kazası ile ölçülmesidir. İş kazasının yaşanmadığı bir işyeri iş sağlığı ve güvenliği yönünden en iyi işyeri seçilmekte ödüller almaktadır. İş sağlığı ve güvenliği sadece iş kazası değildir. Multidisipliner bir dal olan iş sağlığı ve güvenliğinin başarısı yine aynı şekilde multidisipliner bir şekilde ölçülmesi gerekmektedir. Bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliğini oluşturan psikoloji, sosyoloji, tıp, ekonomi, hukuk vb. bilimsel dayanaklarında başarısının ölçülmesi gerekmektedir.
Kültür; bireyin ana rahmine düştüğü andan itibaren ölümüne kadar kazandığı ve sahip olduğu her şey o insanın kültürünü oluşturmaktadır. Sağlıklı Çalışma Kültürünü oluşturma ve devamlılığını sağlamak için de bireylere çocukluktan itibaren başlayıp yaşamlarının sonuna kadar devam eden bir eğitim sisteminin oluşturulması gerekmektedir.
Bu yazımdan itibaren,
Doğumdan itibaren bireylerde öncelikle SAĞLIKLI YAŞAM KÜLTÜRÜNÜ oluşturmak ve devamında meslek hayatlarında SAĞLIKLI ÇALIŞMA KÜLTÜRÜNÜ sağlamak için oluşturulması gereken eğitim sistemi genel hatlarıyla ele almaya çalışacağız.
