İş Güvenliği Malzemeleri Nelerdir?
İş sağlığı ve güvenliği çalışmaları sürecinde işyerlerinde kullanımı zorunlu olan belirli malzemeler bulunmaktadır. İş kazası ve çalışma ortamı nedeniyle meydana gelebilecek olası sorunları önleyen bu tür malzemelere, iş güvenliği malzemeleri denir. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği‘nde iş ekipmanlarının kullanımıyla ilgili resmi bilgiler mevcuttur. Genellikle iş kazaları; madencilik, metal ve inşaat sektörlerinde gerçekleşmektedir. İş yerlerinde iş güvenliği malzemelerinin kullanımı neticesinde meydana gelebilecek kazalardaki ölüm ve yaralanma oranları %80 oranında azalmaktadır.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında bazı kavramlar;
Bakım: İş ekipmanında yapılan her türlü temizlik, ayar, kalibrasyon gibi işlemlerin tamamıdır.
İş ekipmanı: İşin yapılmasında kullanılan herhangi bir makine, alet, tesis ve tesisatıdır.
İş ekipmanının kullanımı: İş ekipmanının çalıştırılması, durdurulması, kullanılması, taşınması, tamiri, tadili, bakımı, hizmete sunulması ve temizlenmesi gibi iş ekipmanı ile ilgili her türlü faaliyetidir.
Operatör: İş ekipmanını kullanma görevi verilen çalışan veya çalışanlardır.
Özel risk taşıyan iş ekipmanı: Tehlikelerin teknik önlemlerle tam olarak kontrol altına alınamadığı iş ekipmanıdır.
Periyodik kontrol: İş ekipmanlarının, bu Yönetmelikte öngörülen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak, yetkili kişilerce yapılan muayene, deney ve test faaliyetleridir.
Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişi: Bu Yönetmelikte belirtilen iş ekipmanlarının teknik özelliklerinin gerektirdiği ve EK-III’te yer alan istisnalar saklı kalmak kaydıyla ilgili branşlardan mühendis, teknik öğretmen, tekniker ve yüksek teknikerleri,
Tehlikeli bölge: İş ekipmanının bünyesinde veya çevresinde yer alan ve kişiler için sağlık ve güvenlik yönünden risklerin bulunduğu bölgedir.
İş güvenliği malzemeleri, işverenler ve onların yetkilendirdiği çalışanlar tarafından sağlanmalıdır. Kullanılan iş güvenliği malzemeleri şu şekildedir:
- Yağmurluk
- İş güvenliği ayakkabısı
- Gezer bot, derby çizme, gezer çizme
- İşçi botu
- İkaz yeleği
- İş güvenliği gözlüğü
- Emniyet şeridi
- Sıvı ve kimyasallara karşı korucuyu vücut elbiseleri
- Emniyet alan perdesi
- Eldiven
- İkaz levhası
- Baret
- Gaz algılama sistemleri
- Alarm sistemleri
- Emniyet kemeri
- Top gözlüğü
- Kulaklık
- Çapak gözlüğü
Kişisel koruyucu ekipmanlar olarak da isimlendirilen bu malzemeler kendi içerisinde de farklı türlere ayrılır. İşyerinin tehlike sınıfına, kullanım amacına ve diğer bazı parametrelere göre uygun olan iş güvenliği malzemeleri kullanılmalıdır. Örneğin baret başın korunmasını, iş güvenliği gözlüğü gözün korunmasını, eldivenler parmakların ve elin korunmasını, iş güvenliği ayakkabısı ise düşme, çarpma, batma gibi durumların önüne geçilmesini sağlar.
