SAĞLIK VE GÜVENLİK İŞARETLERİ YÖNETMELİĞİ

Amaç

İşyerlerinde iş güvenliği ve iş sağlığı nın tesis edilmesi sürecinde kullanılacak sağlık ve güvenlik işaretlerinin uygulama süreci ile ilgili asgari gereklilikleri belirlemek Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği nin amacıdır.

 

Kapsam

 2012 yılında yayımlanan ilk müstakil İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun ( 6331 Sayılı İSG Kanunu ) uygulandığı işyerlerinin tamamına uygulanmaktadır.

 

Kapsam Dışı

Özel olarak başka bir mevzuat tarafundan atıfta bulundulmadığı takdirde; tehlikeli maddelerin, ürünlerin veya malzemelerin sektörde kullanılan işaretlerde,

İç suyolu, hava, deniz, demir ve kara yolu taşımacılığının sağlıklı ve güvenli bir şekilde yürütülmesi sürecinde kullanılan işaretler,

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği kapsamı dışındadır.

 

Dayanak

İş Sağlığı ve İş Güvenliği nin işyerlerinde tesisi sürecinde kullanılan sağlık ve güvenlik işaretleri yönetmeliği nin 2 dayanağı bulunmaktadır.

• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 30. Maddesi
• 92/58/EEC sayılı Avrupa Birliği Parlamentosu ve Konsey Direktifi

Tanımlar

Acil çıkış ve ilkyardım işaretleri nedir?

İş Sağlığı ve İş Güvenliği ile ilgili çalışmalarda oluşabilecek istenilmeyen durumlarda acil çıkış yolları, ilkyardım veya kurtarma ile ilgili bilgi veren işaretlerdir.

Bilgilendirme işareti nedir?

İş güvenliği ve iş sağlığı ile ilgili yasak işareti, uyarı işareti, emredici işaret, acil çıkış ve ilkyardım işaretleri dışında bilgi veren diğer işaretlerdir.

Ek bilgi levhası nedir?

İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bir işaret levhası ile beraber kullanılan ve ek bilgi sağlayan levhadır.

El işareti nedir?

İş sağlığı ve iş güvenliği çalışmalarında çalışanlar için tehlike oluşturabilecek ( iş kazası ) manevra yapan operatörleri yönlendirmek üzere ellerin ve/veya kolların önceden anlamları belirlenmiş hareket ve/veya pozisyonlarıdır.

Emredici işaret nedir?

İSG ile ilgili uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işarettir.

Güvenlik rengi nedir?

İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili güvenlik açısından özel bir anlam yüklenen renktir.

Işıklı işaret nedir?

İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarında saydam veya yarı saydam malzemeden elde edilmiş, içerisinden veya arkasından aydınlatılarak ışıklı bir yüzey görünümü oluşturuluş işaret düzeneğidir.

İşaret levhası nedir?

İş güvenliği çalışmalarında iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için işyerlerinde kullanılan geometrik bir şekil, renkler ve bir sembol veya piktogramın kombinasyonu ile özel bilgi ileten ve yeterli aydınlatma ile görülebilir hale getirilmiş levhadır.

İşaretçi nedir?

İşareti veren kişidir. ( İş kazalarının önlenmesi çalışmalarında işaretçilerin belirlenmesi ve eğitilmesi gerekmektedir. )

Operatör nedir?

İşareti izleyerek araç ve gereci kullanan kişidir. ( İş güvenliği sınavlarında sıkça sorulmaktadır. )

Sağlık ve güvenlik işaretleri nedir?

Özel bir nesne, faaliyet veya durumu işaret eden levha, renk, sesli veya ışıklı sinyal, sözlü iletişim ya da el-kol işaretleri ile iş sağlığı ve iş güvenliği hakkında bilgi ya da talimat veren veya iş sağlığı ve güvenliği açısında tehlikelere karşı uyaran işaretlerdir. ( Sağlık ve Güvenlik işaretleri iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesinde iş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili çalışma yapan İSG profesyonellerine büyük destek sağlamaktadır. )

Sembol veya piktogram nedir?

İş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili veya İSG dışında bir durumu tanımlayan veya özel bir davranışa yönlendiren ve bir işaret levhası veya ışıklandırılmış yüzeyde işyerlerinde ve işyeri dışında kullanılan şekildir.

Sesli sinyal nedir?

İnsan sesi ya da yapay insan sesi kullanmaksızın, özel amaçla yapılmış bir düzenekten çıkan ve yayılan kodlanmış ses sinyalidir. (Örneğin; forklift vb.)

Sözlü iletişim nedir?

İnsan sesi veya yapay insan sesi ile iletilen, önceden anlamı belirlenmiş sözlü mesajdır. ( İş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili işyerinde çalışanlara verilen İSG eğitimlerimde konu ile ilgili bilgi verilmesinde fayda vardır. )

Uyarı işareti nedir?

İş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili tehlike veya tehlike kaynağı hakkında uyarıda bulunan işarettir.

Yasak işareti nedir?

İş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili tehlikeye neden olabilecek veya tehlikeye maruz bırakabilecek bir davranışı yasaklayan işarettir.

 

İşverenin Genel Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu ( İSG kanunu ) 10. Maddesi (Risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm ve araştırma )  birinci fıkrası işverene iş sağlığı ve iş güvenliği çalışmaları kapsamında risk değerlendirmesini yapma veya yaptırma yükümlülüğünü getirmektedir. Madde doğrultusunda iş sağlığı ve iş güvenliği çalışmaları kapsamında risklerin ortadan kaldıralamadığı veya toplu korunmaya teknikler veya işyerinde uygulanan (işin organize edilmesi süreci) diğer önlem, yöntem veya süreçler ile birlikte istenilen seviyeye indirilemediği koşullarda, iş sağlığı ve iş güvenliği çalışmaları kapsamında sağlık ve güvenlik işaretleri işyerinde bulundurulur ve uygun görülen yerlerde kullanılır.

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği ek-5 yer alan hususlara karşı olmamak şartıyla iç suyolu, hava, deniz, demir yolu taşımacılığı sürecinde kullanılan işaretler, işyerinde belirlilen taşımacılıklara benzer işlerin yapılması durumunda aynen kullanılır.

 

Çalışanların Bilgilendirilmesi ve Eğitimi

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ( İSG Kanunu ) Madde 16 ( Çalışanların Bilgilendirilmesi ) hükümleri uygulanması şartı ile, işyerlerinde iş kazası ve meslek hastalığı gibi istenilmeyen durumların önüne geçilmesi için iş sağlığı ve iş güvenliği çalışmaları kapsamında sağlık ve güvenlik işaretleri yönetmeliği kapsamında belirtilen sağlık ve güvenlik işaretleri ile ilgili çalışanlar veya çalışan temsilcileri bilgilendirilir.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ( İSG Kanunu ) Madde 17 ( Çalışanların Eğitimi ) hükümleri uygulanması şartı ile, iş sağlığı ve iş güvenliği çalışmalarında kullanılan işaretlerin anlamları ile bu işaretlerin gerektirdiği davranış biçimleri ile ilgili çalışanlara eğitim verilir.

 

Çalışanların Görüşlerinin Alınması ve Katılımlarının Sağlanması

İş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili hem ülkemizdeki İSG mevzuatı hemde yönetim sistemleri çalışanların katılı ve çalışanların görüşlerinin alınması sürecine büyük önem vermektedir. Bu kapsamda sağlık ve güvenlik işaretleri yönetmeliği ‘nde de çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımı maddesi yer almaktadır. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ( İSG Kanunu ) Madde 18 ( Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması ) gereğince, sağlık ve güvenlik işaretleri yönetmeliği nin kapsadığı konular kapsamında çalışanlar veya çalışan temsilcilerinin görüşlerinin alınması ve çalışmalara katılması sağlanır.

 

Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği eki bir sonraki makalemizde ele alınacaktır.